«Ол өзін тәуелдімін деп есептемейді», «өзім тоқтаймын деп уәде береді», «емделу туралы сөз қозғасақ, ашуланады» - туыстардың көптеген өтініштері осылай басталады. Мәселені мойындамау отбасының дәрменсіз екенін білдірмейді. Бірақ қысым жасау, ұялту немесе адамды әрбір салдардан құтқаруға тырысу үйреншікті шеңберді көбіне күшейте түседі. Жақындардың міндеті - дауда жеңу емес, адал әңгімеге және көмекке қауіпсіз жүгінуге жағдай жасау.
Мойындамау - ұяттан, қорқыныштан және өмірді өзгерту қажеттілігінен қорғану тәсілі болуы мүмкін. Адам өзін «жағдайы одан да нашар» адамдармен салыстырады, болып жатқанды күйзеліспен, достарымен немесе кездейсоқтықпен түсіндіреді. Отбасы қарыздарды, жұмыстан қалуды, өтірікті және орындалмаған уәделердің қайталануын көріп отырса да, ол жағдайды бақылап отырмын деп шын жүректен сенуі мүмкін.
«Тәуелді» деген жапсырма туралы дау сирек көмектеседі. Нақты байқалған фактілерді талқылаған әлдеқайда пайдалы: не болды, қаншалықты жиі қайталанады, кімге зиян тигізді және не өзгеруі керек.
Асқыну қаупі болса, дәрілерді өз бетіңізше таңдамаңыз және заттарды күрт тоқтатпаңыз. Реабилитация мәселесі өткір жағдай тұрақталғаннан кейін талқыланады.
Әңгімеге дейін бірнеше нақты оқиғаны жазып алыңыз: «бір айда сен үш рет жұмысқа шықпадың», «ставкалардан кейін біз екі қарызды жаптық», «сен ішкеннен кейін көлік жүргіздің». «Сен бүкіл өмірді құрттың» деген жалпылаудан және көп жылғы әрбір қатені тізіп шығудан аулақ болыңыз.
Әңгіменің бір ғана мақсатын таңдаңыз: кеңеске келісім, маманмен кездесу немесе көмек нұсқаларын талқылау. «Дереу басқа адамға айнал» деген талап тым үлкен және қарсылықты дерлік кепілді түрде тудырады.
«Отбасы толық күйреуді күтуге міндетті емес. Ол көмекті ертерек алып, жалғыз әрекет етуді тоқтатып, жақынына нақты жол ұсына алады».Улан Талгатович, Adal Rehab құрылтайшысы
Адам сау, салыстырмалы түрде сабырлы болғанда және уақытыңыз жеткілікті кезде сөйлесіңіз. Әңгімені түнде, жанжал кезінде немесе ұтылыстан кейін бірден бастамаңыз. Келісілген сөйлей алатын бір-екі жақын адам қатысқаны дұрыс. Үлкен топ сот сияқты қабылдануы мүмкін.
Өзара алдын ала келісіп алыңыз: қандай фактілерді айтасыздар, қандай көмек ұсынасыздар және қандай шекараларды шын мәнінде ұстана аласыздар.
Жұмыс формуласы былай естіледі: «Мен нақты мәселені көріп тұрмын - ол қауіпсіздікке және отбасымызға әсер етеді - мен кеңеске жүгінуге көмектесуге дайынмын - бұрынғы тәртіпті жалғастырмаймын». Бірінші жақтан сөйлеу және әр қарсылыққа таласпау маңызды.
Орындамайтын қорқытуларды айтпаңыз. Түңілген сәтте айтылған «мен біржола кетемін» немесе «сен балаларды енді көрмейсің» деген сөздер, бір күннен кейін бәрі бұрынғы қалпына оралса, күшін жоғалтады.
Көмек пен «құтқарушылық» - бір нәрсе емес. Кеңес ақысын төлеу, маманға жеткізу, бағдарлама кезінде балаларға қамқорлық жасау - бұл қолдау. Шартсыз қарыз өтеу, жұмыс берушіге өтірік айту, ұтылыстан кейін ақша беру немесе агрессияны ақтау - тәуелділіктің жалғасуына мүмкіндік беретін әрекеттер.
Шекаралар отбасын қорғап, орындалатындай болуы керек. Мысалы: қолма-қол ақша бермеу, ішкен адаммен көлікке отырмау, жұмыстан қалуын жасырмау, масаң күйде ақша мәселесін талқыламау. Шекара - басқа ересек адамды толық басқару әрекеті емес, сіздің өз әрекеттеріңіздің сипаттамасы.
Адамға ондаған нұсқа ұсынып, жүктемеңіз. Орталыққа бірден түсу міндеттемесінсіз сұрақ қоюға болатын құпия кеңесті ұсыныңыз. Қарсылықты азайтуға айқындық көмектеседі: кездесуде кім болады, ол қанша уақытқа созылады, не талқыланады және шешім адамның сыртынан қабылданбайды.
Егер ол бас тартса, отбасы бәрібір өз бетінше жүгіне алады. Маман қауіптерді бағалауға, ынталандыру әңгімесін дайындауға және туыстардың біртұтас ұстанымын келісуге көмектеседі. Мәселе алкогольге қатысты болса, Алматыда алкогольге тәуелділікті емдеу қалай ұйымдастырылғанын қараңыз; заттарды қолдану жағдайында - Алматыда есірткіге тәуелділікті емдеу.
Адам масаң күйде болғанда маңызды әңгіме өткізбеңіз. Қамап қоймаңыз, күшпен ұстамаңыз және зорлық қолданбаңыз. Өмірге қауіп болса, толық құпиялылыққа уәде бермеңіз. Бұл «шын» тәуелділік пе деген тақырыпта сағаттап таласпаңыз. Балаларды дәнекерге айналдырмаңыз және олардан ересек адамды бақылауды сұрамаңыз.
Ең бастысы - жалғыз қалмаңыз. Отбасылық кеңес жақындар «кінәлі» болғандықтан емес, оларға білім, келісілген ұстаным және қолдау қажет болғандықтан керек.
Даудың орнына өлшенетін жоспар ұсыныңыз. Мысалы: белгілі бір күні кеңес алу, бейінді маманның жағдайды бағалауы, ставкаларға арналған ақшаға қол жеткізуден бас тарту, қолдау тобына бару немесе басқа келісілген қадам. Күні мен нақты әрекеті жоқ уәде отбасын әдетте бұрынғы белгісіздікте қалдырады.
Егер уағдаластық бұзылса, алдын ала белгіленген шекараларға қайта оралыңыз. Жүйелілік эмоциялық қаталдықтан маңыздырақ.
Сіз қалпына келу туралы шешімді басқа адамның орнына қабылдай алмайсыз, бірақ тәуелділікке өз реакцияңызды өзгерте аласыз. Туыстар ретсіз таласуды қойып, өзара келісіп, нақты көмек ұсына бастағанда, сындарлы әңгіме ықтималдығы артады.
Adal Rehab-та туыстар емделуге ынталандыру бойынша құпия кеңес алып, әңгіме жоспарын дайындай алады. Отбасының жүгінуі - сатқындық та, қысым да емес, қауіпсіз әрі саналы әрекет ету талпынысы. Ал орталықтың өзін кейін қалай бағалау керектігін «Реабилитациялық орталықты қалай таңдау керек: отбасына арналған адал чек-лист» мақаласында егжей-тегжейлі айттық.
Жағдайды сипаттаңыз - оны талдап, қысымсыз және «кепілдендірілген нәтиже» уәдесінсіз қауіпсіз көмек жолын анықтауға көмектесеміз. Кеңес тегін әрі құпия, тәулік бойы жұмыс істейміз.
Кеңес алу +7 777 011 90 00Қалыпты жағдайда тұрақты қалпына келу адамның өз қатысуын талап етеді. Еріксіз көмектің құқықтық негіздері шектеулі және нақты мән-жайларға байланысты. Отбасына кәсіби кеңестен және қауіпсіз ынталандыру стратегиясынан бастаған дұрыс.
Дауды жалғастырмаңыз және өзіңізді қауіпке тікпеңіз. Қауіпті жерден кетіңіз, балаларды қорғаңыз және тікелей қауіп төнсе шұғыл қызметтерге хабарласыңыз.
Қарызды автоматты түрде жабу салдарды жасырады және себебін шешпейді. Қаржылық шешімдерді кеңестен кейін, нақты шарттармен және отбасы бюджетін қорғай отырып қабылдаған дұрыс.
Иә. Туыстар жағдайды бірінші болып сипаттап, қауіптерді бағалап, көмек туралы келісілген әңгімені дайындай алады.