Қазақстанда наркологиялық есепке қоя ма және оның салдары қандай
Қазақстанда наркодиспансерге есепке қою деген адамды мемлекеттік бақылау тізіміне енгізу, бұл мысалы жүргізуші куәлігін немесе қару алуды шектеуі мүмкін. Ережелер жүгіну негізіне байланысты. Adal Rehab жеке орталығында емдеу анонимді, есепке қоймаймыз, деректер жұмыс берушіге берілмейді.
Қазақстандағы наркологиялық есеп дегеніміз не, кімді және қашан қояды, ол құқықтарға, жүргізуші куәлігіне және жұмысқа қалай әсер етеді, жеке орталықтың мемлекеттік диспансерден айырмашылығы неде.
Автор: Ахмедияр Ерболұлы, Бағдарлама үйлестірушісі · Тексерілген күні:
Есепке қою туралы сұрақ — емдеу туралы әңгіме басталғанда отбасылар бірінші сұрайтын нәрсе. Көбіне дәл осы есептен қорқу адамды жылдар бойы көмекке жүгінуден тоқтатады. Қазақстанда бұл шын мәнінде қалай реттелетінін және жеке орталыққа жүгінгенде не өзгеретінін талдап көрейік.
Наркологиялық есеп дегеніміз не
Наркологиялық есеп — бұл динамикалық бақылау нысаны, онда мемлекеттік медициналық ұйым психобелсенді заттарды қолданумен байланысты диагнозы бар адамды нарколог дәрігердің тұрақты бақылауына алады. Адам тексерулерге келуге, зерттеуден өтуге міндетті, ал ол туралы мәліметтер медициналық ақпараттық жүйеде сақталады.
Мұны түсіну маңызды: есеп қолдану фактісінен де, кеңеске жүгіну фактісінен де туындамайды. Ол мемлекеттік денсаулық сақтау ұйымында қойылған диагноздан туындайды — әдетте наркологиялық диспансерге жүгінгеннен кейін, полиция қызметкерлері медициналық мекемеге жеткізгеннен кейін немесе медициналық куәландырудан кейін.
Кімді бақылауға алады
Негіздер бірнеше типтік жағдайда пайда болады:
Жеке оңалту орталығына жүгінудің өзі мемлекеттік жүйеде бақылауға қою үшін негіз жасамайды. Жеке орталық мемлекеттік наркологиялық ұйым емес, мемлекеттік есеп жүргізбейді және клиенттер туралы деректерді диспансерге бермейді.
Бақылау өмірге қалай әсер етеді
Дәл осы жерде ең кең таралған қорқыныштар басталады, олардың бір бөлігі негізді. Мемлекеттік жүйедегі наркологиялық диагноздың болуы мыналарға әсер етуі мүмкін:
Сонымен бірге бақылау мерзімсіз емес. Зерттеулермен расталған тұрақты ремиссия кезінде және белгіленген мерзім өткен соң бақылау тоқтатылады. Нақты мерзімдер диагнозға және қолданыстағы тәртіпке байланысты, сондықтан өз жағдайыңыз бойынша нақты ақпаратты заңгерден немесе тікелей медициналық ұйымнан алған жөн.
Неге есептен қорқу есептің өзінен қауіпті
Тәжірибеде біз бір ғана оқиғаны көреміз. Отбасы мәселені ерте кезеңде байқайды, бірақ «есепке қояды — мансап бітті» дегенді естиді. Жүгіну кейінге қалдырылады. Екі, үш, бес жыл өтеді. Осы уақытта тәуелділік тез қайтаруға болмайтын кезеңдерден өтеді: жұмыс жоғалады, отбасы бұзылады, қарыздар мен денсаулық мәселелері пайда болады.
Парадокс мынада: есептен қорыққан адам ақыр соңында бәрібір мемлекеттік жүйеге түседі — бірақ енді полиция арқылы, жедел жәрдем арқылы немесе мәжбүрлі куәландыру арқылы. Яғни дәл өзі қашқан жолмен, тек әлдеқайда ауыр салдармен.
Жеке орталықтың бұл мәселедегі айырмашылығы
Жеке оңалту орталығы шарттық негізде жұмыс істейді. Қатынастар адам немесе оның отбасы мен орталық арасында құрылады, адам мен мемлекеттік есеп жүйесі арасында емес. Бұл іс жүзінде нені білдіреді:
Бұл жеке орталық заңнан тыс жұмыс істейді дегенді білдірмейді. Бұл оның басқа құқықтық жазықтықта жұмыс істейтінін білдіреді: мемлекеттік наркологиялық қызмет ретінде емес, психологиялық және әлеуметтік оңалту қызметтерін көрсететін ұйым ретінде.
Адам бақылауда тұрса не істеу керек
Бақылаудың болуы жеке орталықта бағдарламадан өтуге кедергі келтірмейді — бірі екіншісіне қайшы келмейді. Оның үстіне құжатпен расталған ремиссия және өтілген оңалту бағдарламасы бақылаудан шығару мәселесін шешкенде адамның пайдасына жұмыс істейді.
Егер бақылау белгіленіп қойған болса, екі бағытта қатар әрекет еткен жөн: оңалтудан өту және қатар бақылау талаптарын сақтап, келуді өткізіп алмау. Келуден жалтару мерзімді ұзартады және қосымша мәселелер туғызады.
Қысқаша жауап
Қазақстанда жеке оңалту орталығына жүгіну адамды наркологиялық есепке қоймайды. Есеп мемлекеттік жүйедегі диагноздан туындайды, көбіне — диспансерге жүгінуден, куәландырудан немесе уәкілетті органдардың араласуынан кейін. Есептен қорқу жыл сайын жүздеген отбасынан тәуелділік сақтап қалуға болатын бәрін бұзып үлгеретін жылдарды алып кетеді.
Бағдарлама қалай құрылған, резиденттермен кім жұмыс істейді және күн қалай өтеді — Adal Rehab орталығы туралы.
Дәл сіздің жағдайыңызда қалай екеніне күмәнданасыз ба — қоңырау шалып сұраңыз. Телефон арқылы кеңес анонимді және ешнәрсеге міндеттемейді.
Отбасылар әдетте неден қорқады және нені нақтылау керек?
Есепке алынудан қорқу емделуді жиі жылдарға кейінге қалдырады. Сұрақтарды алдын ала қойып, нақты жауап алған дұрыс.
- түскенде орталық қандай деректерді жинайды;
- олар кімге және қандай жағдайда берілуі мүмкін;
- жұмысқа арналған құжаттар қалай рәсімделеді;
- адам мерзімінен бұрын кетсе не болады.
Құпиялылық туралы анонимді оңалту мақаласынан оқыңыз. Екі нұсқаны салыстыру жеке орталық па, наркодиспансер ме материалында.
Алдымен жай ғана кеңесуге бола ма?
Иә. Алғашқы кеңес тегін әрі анонимді, есіміңізді айту міндетті емес. Өтініштерді тәулік бойы қабылдаймыз.
Жұмыс берушіге не айту керек?
Емделу уақытына қатысты не айту керегін адамның өзі шешеді. Орталық жұмыс берушімен хабарласпайды. Оралғаннан кейін не айту керегін кеңесшімен талқылауға болады.
Бұл туралы жұмысқа оралу мақаласында толығырақ.
Нені есте сақтау маңызды?
Осы мақаладағы ең бастысы қысқаша:
- есепке алу ережелері жүгіну негізіне байланысты;
- Adal Rehab-та есепке қоймай емдейді;
- деректер туралы сұрақтарды алдын ала қойған дұрыс;
- алғашқы кеңес анонимді;
- орталық жұмыс берушімен хабарласпайды;
- есептен қорқу емделуді кейінге қалдырмасын.
Сұрақтарыңыз қалса, тегін әрі анонимді кеңеске қоңырау шалыңыз. Өтініштерді тәулік бойы қабылдаймыз, есепке қоймаймыз.
Бүгін неден бастауға болады?
Есепке алу туралы барлық сұрақтарыңызды жазып, алғашқы кеңесте қойыңыз. Есіміңізді атамай сұрауға болады. Нақты жауап алғаннан кейін шешім қабылдау оңайырақ болады. Қорқыныш емделуді кейінге қалдырмасын.
Кеңеске қалай дайындалу керек?
Нақты неден қорқатыныңызды жазыңыз: жұмыс, жүргізуші куәлігі, балалардың оқуы. Сіз туралы қандай мәлімет сақталатынын және оны кім көретінін тікелей сұраңыз. Ақылы орталықта есепке алу қалай жүретінін нақтылаңыз.
Анонимді кеңестің шекарасын біліңіз. Жауаптарды жазып алып, отбасымен талқылаңыз. Қорқыныш емделуді кейінге қалдырмауы керек.
Мемлекеттік және жеке емдеудің айырмашылығы туралы да сұраңыз. Қандай құжат қажет болатынын алдын ала біліп алыңыз. Заң туралы сұрақты заңгерге де қоюға болады.
Кеңес телефон арқылы да мүмкін бе, сұраңыз.
Жақыныңызбен не болып жатқанын айтыңыз — неден бастау керегін айтамыз
Дереккөздер
Материалды дайындау кезінде келесі дереккөздерге сүйендік:
- «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 7 шілдедегі № 360-VI Кодексі — Әділет (adilet.zan.kz)
- Treatment — National Institute on Drug Abuse (NIDA)
Adal Rehab көмегі: Алматыда нашақорлықты емдеу · Алматыда маскүнемдікті емдеу · Алматыда құмар ойынға тәуелділікті емдеу · орталық және команда туралы
