Қазақ тіліндегі терапия: тәуелділікті емдеуде тіл неге формальділік емес
Көп ер адам үшін маманмен ана тілінде жұмыс неге тереңірек жүреді, сезімдерді аударғанда не жоғалады және екітілді оңалту бағдарламасы қалай құрылған.
«Терапия қай тілде өтеді» деген сұрақ ұйымдастырушылық болып естіледі. Іс жүзінде ол клиникалық. Тәуелділік психотерапиясы — сезімдермен, ұятпен, ерте естеліктермен және отбасы тарихымен жұмыс. Мұның бәрі адамда оны бастан кешірген тілде сақталады.
Аударғанда не жоғалады
Екінші тілді еркін меңгерген адам онда жұмысты, жоспарларды және фактілерді сабырмен талқылайды. Бірақ әңгіме балалық шақ, әке, ұят немесе қорқыныш туралы болғанда тән нәрсе болады: ол сөз таңдай бастайды. Ал сөз таңдап тұрғанда ол редакциялайды.
Бұл тілді меңгеру деңгейі туралы емес. Бұл эмоциялық жадыға қолжетімділік ол жазылған тіл арқылы жүретіні туралы. Қостілділік зерттеулері адамдар жеке тақырыптарды екінші тілде талқылағанда эмоциялық қарқындылықтың азырақ болатынын хабарлайтынын көрсетеді. Кәдімгі әңгімеде бұл артықшылық. Терапияда — жоғалту.
Екінші тілде адам өз сезімдері туралы айтады. Ана тілінде — солардың ішінен.
Бұл әсіресе қайда байқалады
Практикалық жағы
Қарапайымырақ дәлел де бар. Алматыға облыстардан келетін ерлердің бір бөлігі орысша функционалды сөйлейді, бірақ еркін емес. Олар үшін орысша терапия ресурсты жұмыстың өзіне жұмсаудың орнына аудармаға тұрақты когнитивтік күш салуды білдіреді.
Бөлек — отбасы. Отбасылық сессияларға келетін ата-аналар жиі тек қазақша сөйлейді. Егер оларға кеңес аудармашы арқылы немесе ұлы арқылы жүрсе, мазмұн дәл ең маңызды сәтте жоғалады.
Бізде бұл қалай ұйымдастырылған
Adal Rehab-та бағдарлама екітілді. Бұл «қазақ тобы» мен «орыс тобы» бар дегенді білдірмейді — бұл адам кез келген сәтте өзіне қазір ыңғайлы тілге ауыса алатынын және оны қайта айтып берусіз түсінетінін білдіреді.
Жиі сұрақ: егер мен тілдерді араластырсам
Бұл — Алматыдағы қалыпты және өте кең тараған сөйлеу тәсілі: бір сөйлем қазақша басталып, орысша аяқталады. Терапияда бұл мәселе емес және түзетуді қажет етпейді. Керісінше — тілді ауыстыру жиі маманға әңгімедегі маңызды орынды көрсетеді.
Бұл нәтижеде нені өзгертеді
Асыра айтудың қажеті жоқ: тіл өзі емдемейді. Бағдарлама, ұзақтығы, мамандар жұмысының сапасы және отбасының қатысуы маңыздырақ. Бірақ тіл адам әңгімеге қандай тереңдікке жіберетінін анықтайды, ал сол тереңдіктен ол нақты себепті өңдей ме, әлде сөзбен есеп бере ме — соған байланысты.
Егер өзіңізге немесе жақыныңызға орталық таңдап жүрсеңіз, бұл сұрақты тікелей қойған жөн: жеке жұмыс қай тілде жүреді және оны нақты кім жүргізеді. «Бізде бәрі қазақша түсінеді» деген жауап пен «сессиялар қазақ тілінде өткізіледі» деген жауап — әртүрлі жауаптар.
Бағдарлама қалай құрылған, резиденттермен кім жұмыс істейді және күн қалай өтеді — Adal Rehab орталығы туралы.
Adal Rehab-та кез келген сұрақты өзіңізге ыңғайлы тілде қоюға болады — телефон арқылы да, алғашқы кеңесте де.
Жақыныңызбен не болып жатқанын айтыңыз — неден бастау керегін айтамыз
