Синтетикалық есірткілер: қолдану белгілері және емдеу неге ерекше
Синтетикалық есірткілер, тұздар мен мефедрон деген тәуелділікті тез тудыратын және психикаға қатты әсер ететін стимуляторлар. Құрамы жиі белгісіз, сондықтан реакцияны болжау қиын. Психоз, ұйқысыздық, үрей және агрессия қауіпті. Емделу қауіпсіз тұрақтандырудан басталып, құштарлықпен жұмыс және отбасының қатысуымен оңалтуға ұласады.
Синтетика тәуелділікті неге тез тудырады, отбасы қандай белгілерді көреді, психоз кезінде не істеу керек және стимуляторлардан кейінгі оңалту неге ұзағырақ.
Автор: Юсуф Магометович, Кеңесші, аддиктолог · Тексерілген күні:
Соңғы жылдары өтініштердің құрылымы өзгерді: отбасылар алкоголь мен опиаттармен емес, синтетикалық стимуляторлармен жиірек келеді. Оларды мессенджер арқылы сатып алады, олар арзан, ал тәуелділік бірнеше аптада қалыптасады. Қолдануды қалай тану керектігін, жедел күйде не істеу керектігін және емдеу мұнда неге басқаша құрылатынын талдайық.
Синтетика есірткі туралы әдеттегі түсініктен несімен ерекшеленеді
Құрамын ешкім білмейді. Тыйымды айналып өту үшін формулалар үнемі өзгереді. Адам затты да, мөлшерді де білмейді, ал сырты бірдей екі пакет күші бойынша бірнеше есе ерекшеленуі мүмкін. Сондықтан тәжірибесі бар адамдарда да дозаның асып кетуі болады.
Жылдамдық. Тұрақты тәуелділік жүйелі қолданудың бірнеше аптасында қалыптасуы мүмкін. «Алдымен мерекеде, кейін жиірек» деген классикалық сызба бірер айға сығылады.
Айқын сынудың болмауы. Басты тұзақ осында. Стимуляторлардан кейін героин туралы фильмдерден таныс физикалық абстиненция болмайды. Сондықтан адам шын жүректен айтады: «Мені сындырмайды, демек тәуелділік жоқ». Сынудың орнына ауыр депрессия, қуана алмау, ұйқысыздық және азапты құмарлық келеді, қолдануға қайтаратын дәл солар.
Психика денеден бұрын зардап шегеді. Күдікшілдік, қудалау сандырағы, галлюцинация және агрессия ерте кезеңде, кейде алғашқы эпизодтардан кейін-ақ пайда болады.
Отбасы көретін белгілер
Отбасы ең соңында түсінетін бөлек белгі - көңіл күйдің кесте бойынша ауысуы. Көтерілу бірнеше сағатқа созылады, одан кейін ашушаңдық пен түнерумен келетін құлдырау болады, осы маятник бойынша қолданудың өзін көрмей-ақ не болып жатқанын анықтауға болады.
Жедел психоз кезінде не істеу керек
Психоз қорқынышты көрінеді: адам өзін аңдып жүр деп сенеді, дауыс естиді, агрессиялы немесе керісінше үрейге толы болуы мүмкін. Бұл сәтте ол бет пердесін киіп тұрған да, айла жасап тұрған да жоқ, оның қабылдауы шынымен өзгерген.
Емдеу неге басқаша құрылады
Алғашқы апталар физикалық емес, психологиялық тұрғыдан ауыр өтеді. Қолдануды тоқтатқаннан кейін миға өз дофаминін қалпына келтіруге уақыт керек. Бұл кезеңде адам бостық, бейтараптық және қарапайым нәрседен ләззат ала алмауды сезінеді. Ол жалқауланып немесе назданып тұрған жоқ, бұл бірнеше аптадан бірер айға созылып, біртіндеп өтетін заңды күй.
Сынып қалу дәл осы кезеңде жиі болады. Адам сергек, бірақ өмір сұр болып көрінеді, ал бояуды қайтарудың жалғыз белгілі жолы қолдану сияқты сезіледі. Сондықтан бағдарлама әдеттегі үш аптадан ұзақ болуы керек: ми қалпына келіп, қарапайым нәрседен ләззат қайтатын сәтке дейін жету маңызды.
Құмарлық ұстамамен келеді және триггерге байланған. Хабарлама дыбысы, қаланың белгілі бір ауданы, тәуліктің уақыты, тізімдегі нақты адам. Бұл байланыстар терапияда бір-бірлеп талданады, ал бір бөлігі техникалық жолмен шешіледі: нөмірді ауыстыру, сатып алу жүрген аккаунттар мен мессенджерлерді жою, байланысты үзу.
Көбіне психиатрдың жұмысы қажет. Психоздан кейін, сондай-ақ айқын депрессия мен үрей кезінде дәрігер жүргізетін ем керек. Бұл туралы қосарлы диагноз туралы материалда егжей-тегжейлі жаздық.
Детокс неге жеткіліксіз
Тамшылатқыш уыттануды басады және күйді тұрақтандырады, бірақ құмарлыққа да, ортаға да, әдетке де әсер етпейді. Синтетикада бұл әсіресе байқалады: адамды бірнеше күнде ретке келтіреді, ол сау көрінеді, отбасы іс бітті деп ойлайды. Екі аптадан кейін көңіл күй құлдырағанда бәрі қайталанады. Бұл қате туралы толығырақ детоксикация туралы мақалада.
Отбасы дәл қазір не істеуі керек
«Өзі түсінеді» деп күтпеу керек. Стимуляторлар жағдайында уақыт бәріне қарсы жұмыс істейді: жүйелі қолданудың жарты жылында жұмыс, ақша, денсаулық және психика жоғалады. Жағдайды бағалап, әрекет тәртібін таңдауға көмектесетін кеңестен бастаңыз. Алматыдағы Adal Rehab орталығына жазылуға болады, кеңес тегін әрі құпия.
Жақын адамыңызға не болып жатқанын сипаттаңыз. Кеңес тегін әрі құпия, тәулік бойы және демалыссыз жұмыс істейміз.
Тұздар мен мефедрон деген не?
«Тұздар» деген синтетикалық катинондар, кристалл немесе ұнтақ түріндегі зертханалық стимуляторлар. Мефедрон да сол топтан, оны жиі «клубтық» және «жеңіл» деп санайды. Бұл беделі алдамшы.
Партиялардың құрамы өзгеріп отырады, сондықтан бір доза әртүрлі әсер етуі мүмкін. Қысқа көтерілістен кейін ауыр «қайту» кезеңі және қайталауға қатты құштарлық келеді. Осылай «марафондар» пайда болады: бірнеше тәулік ұйқысыз және тамақсыз.
Отбасы нені істемеуі керек?
Қорқыныш кенет қадамдарға итермелейді. Олардың кейбірі қолдануды күшейтіп, жақыныңызбен байланысты бұзады.
- бәрі «өтіп кетеді» деп күту;
- айқайлап тінту және тергеу;
- ақша беру және қарызды жабу;
- емсіз үйге қамау немесе ауылға алып кету;
- психозды өздері басуға тырысу: бұл 103 немесе 112 нөміріне қоңырау шалу себебі.
Стимуляторларға тәуелділік кезіндегі көмек туралы Алматыда нашақорлықты емдеу бетінен оқыңыз.
Отбасы жақыныңыздың синтетика қолданатынын байқаса не істейді?
Ең алдымен қауіпсіздікті бағалаңыз. Психоз белгілері болса, 103 немесе 112 нөміріне қоңырау шалыңыз. Жағдай тұрақты болса, айқайламай, фактілерді жинап, кеңеске жазылыңыз.
Мына материалдарды да оқыңыз: тәуелділік отбасына қаншаға түседі, ішкіліктен шығу.
Жиі қойылатын сұрақтар
Кәдімгі тестер синтетикалық заттарды көрсете ме?
Әрқашан емес. Стандартты дәріхана тестері белгілі зат топтарына есептелген, ал жаңа синтетикалық қосылыстар оларға арналған реагенттерден жылдам пайда болады. Тесттің теріс нәтижесі қолдану болмағанын білдірмейді, сондықтан адамның мінез-құлқы мен күйіне сүйенген жөн.
Бір ай сергек жүрсе де оны ештеңе неге қуантпайды?
Бұл стимуляторлардан кейінгі күтілетін күй: марапат жүйесі біртіндеп қалпына келеді. Әдетте жақсару бірнеше аптадан кейін байқалады, ал толық қалпына келу айларға созылады. Бұл кезеңді бақылауда өткізу маңызды, себебі сынып қалу дәл осы кезде жиі болады.
Бізде нашақорлықты емдеу қалай ұйымдастырылған — Алматыда нашақорлықты емдеу бетінде.
Стационарсыз, амбулаториялық емделуге бола ма?
Қолдану жақында басталса, психоз эпизодтары болмаса және отбасы қолдауы болса, кейде болады. Бірақ стимуляторларды жүйелі қолданғанда сатып алу мүмкіндігі телефонда тәулік бойы қалады, үйде шыдау сирек сәтті болады. Мұндай жағдайда кем дегенде алғашқы апталарға стационар қажет.
Жақыныңызбен не болып жатқанын айтыңыз — неден бастау керегін айтамыз
Дереккөздер
Материалды дайындау кезінде келесі дереккөздерге сүйендік:
- Synthetic Cathinones ("Bath Salts") — National Institute on Drug Abuse (NIDA)
- Neurotoxicology of Synthetic Cathinone Analogs — Curr Top Behav Neurosci, 2017 (PMC)
- Drugs — World Health Organization (WHO)
Adal Rehab көмегі: Алматыда нашақорлықты емдеу · Алматыда маскүнемдікті емдеу · Алматыда құмар ойынға тәуелділікті емдеу · орталық және команда туралы
