Тәуелділік тесті: өзіне сұрақ қойып отырғандарға арналған адал өзін-өзі тексеру

Adal Rehab мамандары8 минут оқу2026 жылы жаңартылды

Мәселесі жоқ адам іздеуден тәуелділік тестін іздемейді. Ол бұл бетті түнгі үште ашпайды және соңына дейін оқымайды. Осы мәтінді оқып отырғаныңыздың өзі бірдеңені білдіреді — үкім емес, бірақ сабырмен, дүрбелеңсіз қарайтын белгі.

Төменде — әлеуметтік желілердегі ойын-сауық тесті емес. Бұл наркологтар мен психиатрлар қолданатын диагностикалық критерийлерден алынған белгілер: алкоголь үшін CAGE және AUDIT шкалалары, DSM-5 бойынша психикаға әсер ететін заттарды қолдану бұзылысының критерийлері және 2019 жылдан бері аурулардың халықаралық жіктемесіне ресми кіретін ойын бұзылысының критерийлері.

Дәрігер бастайтын төрт сұрақ

CAGE скринингтік шкаласы бар болғаны төрт сұрақтан тұрады. Оны қолданатын себебі — қысқа, әрі адамға онда өзін-өзі алдау қиын.

Төртеудің екеуіне «иә» — бұл қазірдің өзінде маманмен сөйлесуге себеп. Үшеу немесе төртеу — тәуелділік ықтималдығы жоғары. Назар аударыңыз: бұл сұрақтардың бірде-бірі мөлшер туралы емес. Қанша ішетіндігіңіз туралы емес, қолданумен қарым-қатынасыңыз туралы.

Он бір критерий: толығырақ тексеру

Қазіргі диагностика адамдарды «маскүнем» және «қалыпты» деп бөлмейді. Ол соңғы он екі айдағы белгілер санына қарап ауырлықты анықтайды: жеңіл, орташа, ауыр. Белгілер алкоголь үшін де, есірткі үшін де, затына түзету енгізілген түрде ойын үшін де бірдей.

Екі-үш белгі — жеңіл дәреже. Төрт-бес — орташа. Алты және одан көп — ауыр. Маңыздысы: тіпті жеңіл дәреже де бұл «әдет» емес, араласусыз әдетте күшейетін бұзылыс екенін білдіреді.

Ойын туралы бөлек

Лудомания дәл сол принциптермен анықталады, бірақ мөлшердің орнына — ставка. Негізгі белгілер: бұрынғы толқуды алу үшін үлкен сомаларға ойнайсыз; тоқтатуға тырысқанда ашуланшақ боласыз; ұтылғаннан кейін қайтарып алуға ораласыз; ойынның көлемін жасырасыз; ойынға немесе одан шыққан қарызды жабуға ақша қарызға аласыз.

Ойында физикалық мағынадағы сынық жоқ, сондықтан оны ұзақ уақыт ауру деп санамайды — адамның өзі де, отбасы да. Бірақ қаржы мен сенімді бұзу жылдамдығы бойынша ол жиі алкогольден озып кетеді.

Өзін-өзі тексеру түсетін тұзақтар

Біріншісі — төмен қарай салыстыру. «Көршіде одан да жаман, ол мүлде жұмыс істемейді». Тәуелділік ең нашар мысалмен емес, өз өміріңізбен өлшенеді: ол нақты сізден нені алып жатыр.

Екіншісі — бақылауды дәлел ретінде көрсету. «Мен бір ай ішкен жоқпын, демек істей аламын». Уақытша тоқтай алу — тәуелділіктің әдеттегі бөлігі, оны теріске шығару емес. Мәселе тоқтай алуыңызда емес, тоқтап, қайта оралмауыңызда.

Үшіншісі — қызметке байлау. «Мен жұмыс істеймін ғой, отбасымды асыраймын». Сақталған жұмыс мойындауды жылдарға шегереді, бірақ диагнозды жоймайды. Көбіне ол тек қордың әлі таусылмағанын білдіреді.

Ең адал сұрақ «мен қанша қолданамын» емес, «дәл қазір және мәңгілікке тоқтатсам не болады» деп естіледі. Егер осы ойдан мазасыз болып кетсе — жауап табылды.

Нәтиже алынды. Ары қарай не

Егер белгілер аз болса, бірақ сіз бәрібір алаңдап жүрсеңіз — бұл ешқандай емдеусіз, наркологпен бір рет сөйлесуге қалыпты себеп. Кеңес ешнәрсеге міндеттемейді.

Егер белгілер көп болса, бір нәрсені түсіну маңызды: ауыр алкогольдік немесе опиоидтық тәуелділікте өз бетінше кенет тоқтату қауіпті. Құрысу синдромы мен делирий дәл өз бетінше үзген кезде дамиды. Мұндай жағдайларда бақылаумен тоқтату керек.

Ең бастысы. Мәселені өзі мойындау — әлсіздік те, берілу де емес. Дәл керісінше: бұл оқиғадағы адам қысымнан емес, өз шешімімен жасайтын жалғыз әрекет. Оңалтудан сәтті өткендердің бәрі бір кезде дәл осы қадамды жасаған.

Егер сіздің жағдайыңызда әңгіме алкоголь туралы болса, бағдарлама туралы толығырақ — Алматыда маскүнемдікті емдеу бетінде.

Бізде нашақорлықты емдеу қалай ұйымдастырылған — Алматыда нашақорлықты емдеу бетінде.

Adal Rehab-та емдеу туралы кез келген шешімге дейін сұрақты жасырын қоюға болады. Біз Алматыда ерлермен жұмыс істейміз және қазақша, орысша сөйлесеміз. Ешкім көндірмейді: сіз сұрағыңызға жауап аласыз да, өзіңіз шешесіз.